The Future Alliance Reflexions

In loon- of personeelsadministratie is outsourcing ondertussen zo vanzelfsprekend dat het zelfs die naam niet meer krijgt. De gevoeligheid ten opzichte van het fenomeen wordt echter hoger naarmate we van het puur procesmatige afdwalen naar de menselijke kant, zoals bij opleiding en ontwikkeling, recrutering, functiewaardering of HR surveys. Schuif je nog verder op naar het strategische vlak met bijvoorbeeld aanwervingsbeslissingen, loopbaanplanning en uitwerking van een echte HR strategie dan wordt outsourcing helemaal een stekelige kwestie. Titia Willems en Wendy De Smet getuigen van binnenuit hoe het is om geoutsourced te worden en hoe je er als bedrijf je voordeel mee kan doen.

Wendy De Smet (27) en Titia Willems (30): HR consultants bij CSC.

Beide dames volgden een studie maatschappelijk assistent personeelswerk. Wendy vulde aan met een aanvullende studie Europees bedrijfsbeleid. Het was van meet af aan haar ambitie om ook in haar studiegebied te werken. Na een periode bij Ikea als HR assistente kon ze aan de slag bij the Future Alliance. Na een paar jaar als recruitment consultant haar sporen te hebben verdiend, startte ze als outsourced recruiter bij CSC.

Daar staat ze vooral in voor recrutering en performance management. Bij Titia horen we een ietwat ander verhaal. Als student dacht ze eraan met kinderen te werken, ze wilde de sociale sector in. Twee jaar een studentenjob bij een uitzendkantoor gevolgd door twee jaar studentenwerk bij The Future Alliance doen haar appetijt krijgen voor het HR vak. Ze begint als HR assistente bij Punch en evolueert er zowat twee jaar later naar de job van HR Manager. Een sprong in het diepe waarbij het zwemmen is of verzuipen. Ze leert heel veel, vooral rond comp&ben omdat Punch bijzonder actief is in het verwerven, integreren en af en toe ook afstoten van bedrijven. Die expertise vormt nu haar kapitaal als HR Consultant. Ze koos voor dit vak omdat de vele buitenlandse verplaatsingen bij haar vorige werkgever niet meer combineerbaar waren met jonge kinderen. “Dus vroeg ik me af hoe ik een uitdagende job kon blijven behouden en toch eerlijk naar mijn opdrachtgever mijn prioriteiten kon communiceren.” Na drie jaar in de consultancy heeft ze er nu al een veelheid aan projecten opzitten. De laatste tijd is ze, net als Wendy, veel bij CSC aan het werk.

“Consultancy is telkens zwemmen als je in het water gegooid wordt. En zo vlug mogelijk je toegevoegde waarde bewijzen.”
Titia

Waarom bedrijven met hen samenwerken?

Kosten, expertise en flexibiliteit. Dat is het zowat in een notendop. Titia: “Soms zijn bedrijven op zoek naar iemand met veel HR expertise op een bepaald vlak. Ikzelf heb nog opdrachten gedaan waarbij de onderhandelingen met vakbonden stokten op gebied van comp&ben. Dan ging ik twee dagen met die mensen praten, bereikte een akkoord en ben er weer vertrokken.” Een typisch geval van inhuren van expertise dus.

De pro’s en cons van outsourcing

Tegenover ieder argument pro is er wel eentje contra te stellen. Om er maar enkele op te lijsten: met outsourcing beheerst men zijn kosten, maar er is natuurlijk ook de overdraagkost naar de leverancier. De angst om de eigen zaken uit handen te geven, zit er ook in. Veel bedrijven zijn als de dood om te veel afhankelijkheid tegenover de leverancier te kweken, “Hoewel met goede afspraken en een goed contract veel onduidelijkheid op dit gebied uit de wereld kan geholpen worden”, vertellen onze dames. Het argument dat een bedrijf dat zich aan outsourcing waagt bedrijfseigen kennis verliest wordt dan weer geneutraliseerd door de toegang tot gespecialiseerde kennis, die zo in huis gehouden wordt, wat bij samenwerking met een headhunter dan weer niet kan gezegd worden. En de angst voor informatielekken als con krijgt een groter vermogen tot innovatie als pro. Maar Wendy en Titia halen vooral ‘kost’, ‘expertise’ en flexibiliteit’ aan als de meerwaarde van outsourcing. Titia: ‘Spijtig genoeg is kost nog steeds de hoofdreden. De budgetten van HR zijn beperkt. In veel gevallen kan er intern niemand bij genomen worden, maar in sommige bedrijven bestaat de mogelijkheid - of noem het flexibiliteit - om een outsourcingcontract op een andere kostenpost dan HR te plaatsen.” Wendy gaat nog wat dieper in op de expertise waar Titia het al over had: “CSC doet bijvoorbeeld veel in- en outsourcingdeals van informatica-afdelingen. Dat vraagt een gespecialiseerde HR en legale kennis. Met een outsourcingcontract haalt een bedrijf die kennis binnen.” Eén ding is ondertussen duidelijk: bij outsourcing gaat het niet om HRM zonder HR Manager, maar wel om betere HRM.

Twee jonge meiden?

Zelfs al zijn nog jong - bovendien zien beide dames er nog jonger uit dan ze al zijn - toch zien ze hun leeftijd niet als een belemmering. Wendy: “Als recruteerder, zeker voor een bedrijf zoals CSC dat IT-consultants tewerkstelt, kom je vaak tegenover oudere mensen te zitten. Het komt erop aan te laten zien dat je een gelijkwaardig gesprekspersoon hebt.” Titia lacht. Naar verluidt ziet ze al altijd jaren jonger uit dan ze is. Een probleem(pje) dat ze graag relativeert. “Ik voel wel dat ik bij een eerste indruk tijdens die eerste seconden vaak gewikt, gewogen en te licht bevonden wordt. Ik zorg er echter voor dat ik mijn zaakjes goed ken en na vijf minuten is dat gevoel bij mijn gesprekspartners helemaal weg. Serieus genomen worden, is een kwestie die je zelf in handen hebt.” Niet op je mondje gevallen zijn en aardig wat kunnen pareren schijnt ook te helpen als bepaalde manspersonen je met opmerkingen over je uiterlijk uit je lood proberen te slaan. “Dit is een métier en die kent geen geslacht of leeftijd. Daarvan moet je de mensen zo vlug mogelijk overtuigen.”

Een nieuwe opdrachtgever?

Wie als consultant aan het werk gaat moet telkens opnieuw opstarten, demarreren, de opdracht uitrijden en afronden. Niet altijd even makkelijk op menselijk vlak? Toch?

“Consultants zijn overlevers en ze passen zich heel vlug aan de situatie aan.”
Wendy

Wendy vindt het vooral belangrijk dat een consultant zich heel vlug kan aanpassen en inwerken. “Het is een bijzondere kwaliteit om je heel vlug te kunnen aanpassen. Bij aanvang van een opdracht gebruik ik al mijn zintuigen: ik luister, ik kijk, ik spreek met de mensen zowel van de lijn als het management, ik volg meetings, ik zoek informatie op, luister naar wat klanten willen… En dat probeer ik dan in een context te plaatsen. Alleen zo kan ik ervoor zorgen dat ik de juiste mensen voor CSC binnenhaal.” Titia vult aan: “In het begin ga je best een beetje ‘low profile’ om inderdaad alles in te schatten. Het klinkt leep - en het is zeker niet zo bedoeld - maar het helpt ook om één of twee vertrouwelingen binnen het bedrijf hebben met wie je kan aftoetsen waarom iemand zus of zo reageert.” Dat alles om je verantwoordelijkheid als consultant goed te kunnen opnemen. Voor een bedrijf moet een consultant inderdaad zijn geld opbrengen. Titia: “Meer nog: je moet een toegevoegde waarde leveren.” Wendy: “En als dat betekent dat je af en toe eens voor luis in de pels moet spelen, dan is dat maar zo. Het bewijst je meerwaarde.”

Kiezen voor een nomadenleven?

Daarmee schijnt het nogal mee te vallen. Zowel Titia als Wendy werken al bijna twee jaar voor CSC. Titia: “De sterkte van een consultant is dat je veel verschillende ervaringen hebt en die ten dienste stelt van je klant. Bovendien ben ik iemand die een groot belang hecht aan vrijheid en aan de uitdaging van een project waarmee ik affiniteit mee heb. Ik ben een aantal jaren HR Manager geweest. Voor velen is de titel wellicht een stimulus maar dat zegt me helemaal niets. Ik heb er enorm veel geleerd en ik heb er geluk gehad heel veel ervaring te kunnen opdoen, maar als beroepsperspectief heb ik het graag wat breder.” Wendy: “Ik miste in de job als headhunter vooral het directe contact met de klant. Dit aspect van de job geeft me veel voldoening. Je komt met verschillende klanten in contact, je ziet verschillen strategieën binnen specifieke HR domeinen de revue passeren, je kan vergelijken en evalueren. Voor mij persoonlijk vind ik het een ideale leerschool, het verruimt mijn blik en vergroot vooral mijn toegevoegde waarde tegenover de klant.” Titia: “Dat is het inderdaad. De basisprocessen in HR zijn overal dezelfde maar als consultant kan je refereren naar cases en omstandigheden waarmee je in het verleden al te maken kreeg en zo sneller tot een effectieve oplossing komen.”

Meteen verwijst ze ook naar het gevaar voor een consultant om te lang bij hetzelfde bedrijf te blijven. “Na twee jaar wordt het tijd dat ik bij CSC weg ben, en dat heb ik hen ook al gecommuniceerd. Ik heb er vrienden gemaakt, er me helemaal ingewerkt in de cultuur en ik maak honderd procent deel uit van het team. Hoe langer je echter ergens blijft hoe moeilijker het wordt om weg te gaan. Zo ondermijn je je eigen sterkte als consultant. Dat kan niet de bedoeling zijn” En ze vergelijkt haar huidige situatie met een kortere opdracht rond functieclassificatie waarbij “je een buitenstaander bent en dat ook blijft, en tegelijkertijd het grote verschil maakt.”

Wil Titia uit overtuiging consultant blijven dan liggen de zaken bij Wendy toch enigszins anders. “Ik zie de consultancy als een voorbijgaande fase in mijn beroepsleven waarin ik heel veel kan leren. Waarmee ik niet wil zeggen dat ik er onmiddellijk mee wil stoppen, helemaal niet. Maar op termijn wil ik graag andere beroepshorizonten verkennen.”

De typische kenmerken van een goede consultant

“Consultants zijn overlevers en ze passen zich heel vlug aan de situatie aan,” zegt Wendy. Titia vult aan:“Wij zijn een heel ander werknemerstype dan iemand die voor een vaste job kiest. Vaak zijn dat mensen die graag in een vaste structuur werken en zich daarbinnen optimaal kunnen ontplooien. Een consultant is iemand die leeft van de verandering en daar ook zijn zuurstof van opdoet.” Een beetje diplomaat zijn, veel empathie hebben, in het bezit zijn van behoorlijk wat haar op de tanden en vooral een kritische geest zijn onmisbare kenmerken voor de toegevoegde waarde van de consultant. Dat anderen vaak met jouw merites gaan lopen, is iets wat er als vanzelfsprekend bij hoort. Titia: “Daar heb ik absoluut geen last van. Integendeel, ik werk voor mijn klant, dus ergens is dat zelfs logisch. Hoewel je ook steeds moet opletten dat je goed communiceert naar je opdrachtgever waar jij zelf het verschil maakt.” Wendy vat het samen: “Je métier kennen, goed anticiperen, communicatief zijn, gedreven zijn en niet bang zijn om af en toe eens op je bek te gaan.” Titia knikt: “Daarvan leer je ook heel vlug - veel vlugger dan iemand die in vaste dienst is. Om een goede consultant te zijn moet je je nek durven uitsteken en tegen de stroom inzwemmen.” Zou ze het weer over de toegevoegde waarde hebben?